ناآگاهی یا نشانی غلط!

ناآگاهی یا نشانی غلط!

حتما مشتری این دست سخن­ ها بوده­اید که «پس از دو ماه عزاداری به خط شادی بزنیم که بس فسرده حالی توانمان را ربوده است…» در یکی از رویکردهای متعددی که از عاشورا وجود دارد، به رویکرد آیین­ گرایانه برمی ­خوریم که به عاشورا نگاهی آیینی دارد، به عبارتی به مجرد ورود ماه محرم، قالب هایی مانند حزن، اندوه، گریه، غم و یا مصیبت به این فصل زندگی اضافه می ­گردد. از این رو سیه ­پوشی ها جایگزین تمام شادی ­ها می ­شود. در این میان عده ­ای منتظر خروج این فصل زندگی هستند تا داعیه­ها یا بهتر بگوییم خستگی ­های روحی خود را به در کنند. اما باید دانست این تمام حرف عاشورا نیست.

سید بن طاووس از شخصیت­ های برجسته­ ی شیعی است که شاید بارها نامش را همراه با کتاب “لهوف” [مقتلی از مقاتل امام حسین (ع)] شنیده­ اید. وی در تحلیل گریستن یا شادزیستن در مورد ایام عاشورا می نویسد: «اگر اطاعت از دستور قرآن و سنت پیامبر (ص) نبود که برای محو حکومت مستبد بنی امیه و تاسف برای این مصیبت بزرگ باید به لباس عزا درآییم، بسیار شایسته و بایسته بود که به خاطر این نعمت بزرگ لباس شادی شادمانی را به تن می کردیم و چون در این عزاداری رضایت خداوند و هدف بندگان نیک نهفته، از این رو به لباس عزا درآمده و آب در دیده می گردانیم. به چشممان می گوییم در مصائب کربلا گریه کن و به دل ها می­ گوییم همچون زنان فرزند مرده ناله سر ده»

از این روست که خطاب به سردمداران فسردگی و فسرده­ حالی محرم و صفر چنین باید گفت: شادی موجود در محرم و صفر را در هیچ ماهی نتوان یابید. اگر یک جامعه آماری دقیق از بیماران افسرده ­حال که البته در مراسم ­های محرم و صفر شرکت کرده ­اند داشته باشیم، نشان می ­دهد که در این دو ماه این آمار به حداقل رسیده و این به برکت گرمابخشی معنوی خاندان رسول خداست. این مدّعا دلیل علمی دیگری دارد و آن طب اسلامی و حتی طب سنّتی است. یکی از داروهایی که به افراد افسرده در طب اسلامی تجویز می­شود گریه بر مصیبت سیدالشهداست، چرا که بیماری بیماران اعصاب ناشی از غلبه ­ی خلط سوداست، و در طب اسلامی درمانی بهتر از گریه بر سیدالشهداء نسبت به این دست بیماران وجود ندارد. از منظر این علم، طبع ماه محرّم و یا صفر و یا حتی رمضان “گرم” است و بیماران اعصاب که سردی و غلبه ­ی آن، ایشان را درنوردیده، این درمان برای آنان دواست. شاید کمی شگفت به نظر آید، اما این خصوصیتی است که خداوند به ماه ­های خاص و نه ماه ­ها بلکه به اموری معنوی داده است؛ گرچه ما از آن غافلیم. اندکی دقت در شگفتی­ های این عالم پرده از این عجایب نماها بر می­دارد.

بنابراین کسانی که در این فکر غالب فرو رفته ­اند که محرم و صفر ماه غم است، از این جهت که بر مصیبت عظمای حسین و خاندانش باید گریست درست اندیشیده ­اند، اما از آن جهت که روحشان خمود گشته سخت در اشتباهند، این امر بدیهی است از گریه ­کنندگان و سینه ­زنان سید الشهداء جویا شوید که پس از گریستن و یا حتی سینه زنی، آنان در چه حالتی به سر می­ برند؟ یا می­ توانید پس از سیر شبانه در یکی از هیئت­ های شبانه این حالت را از کسانی که از آن مکان خارج می­ شوند بپرسید.

کسانی که فکر می­ کنند ماه ربیع الاول به بعد ماه شادی و پایکوبی است از این جهت که از صفر خارج شده­ ایم شاید صحیح اما از جهت این که از گریستن فارغ گشته­ ایم قطعا غلط رفته اند.